100 LAT W KINIE

TYTUŁ ANGIELSKI: 100 YEARS AT THE CINEMA

Wypowiedzi kinomanów o ich "przygodzie" z kinem polskim: ulubione filmy, gwiazdy, wpływ kina na życie. Atmosfera była podniecająca. Zapadał mrok, a potem na białym płótnie pojawiały się obrazy. Samochód, który zda się wyjedzie z ekranu na wprost na widownię, budził nagły lęk. Dzieci krzyczały, kiedy rozpętywała się burza z piorunami. Zerwanie taśmy witano tupaniem i przeraźliwymi gwizdami. Ustawiony kącie gramofon grał na cały regulator, do czasu aż go zastąpiła pianistka próbująca muzyką ilustrować to, co dzieje się na ekranie. Chłopcy, korzystając z ciemności, ciagnęli dziewczęta za warkocze. A po seansie spędzonym na balkonie tak wspaniale zjeżdżało się po poręczy. Filmy uczyły miłości i patriotyzmu. Idole narzucali ubiór i sposób bycia. I na zawsze pozostały w pamięci sceny, które budziły niepowtarzalne doznania. Welon zrozpaczonej Stefci Rudeckiej czepiający się krzewów. Gniew na niegodziwość panicza i współczucie dla Jontka tak pięknie śpiewającego o miłości do Halki. Potem przyszła wojna. Do kina nie chodził nikt. Łamiący niepisany zakaz narażali się na oblanie kwasem lub atramentem. Kiedy minęła wojenna zawierucha, znów można było zasiąść w mrocznej sali. Rzucić wszystko i pędzić, bo przyjechało kino objazdowe, by stłoczonym na drewnianych ławkach dostarczać nowych wzruszeń - przypominać niedawną grozę, ale i bawić. Zmieniała się widownia, zmieniały się potrzeby i filmy. Nie zawsze były dobre, każdy jednak znalazł wśród nich ten swój poruszający do głębi, albo tę niezapomnianą scenę. W filmie Pawła Łozińskiego bardzo wiekowi, nieco od nich młodsi i całkiem młodzi widzowie wspominają swe przeżycia związane z kinem i polskimi filmami. A na dowód, że wszystko to rzeczywiście dokładnie utwaliło się w ich pamięci, realizator sięga po fragmenty filmów, o których mówią. Od jeszcze niemego "Meira Ezofowicza" po "Psy" - przez m.in. "Trędowatą", "Halkę", "Kanał", "Popiół i diament", "Zezowate szczęście", "Żywot Mateusza", "Rejs", "Barwy ochronne", "Amatora" i "Przypadek". Uderza zakończenie dokumentu. Oto młoda dziewczyna lubi, kiedy w filmie ciągle coś się dzieje, a ona może utożsamić się z dziewczyną gangstera. A za chwilę kilkuletni chłopczyk przekazuje kamerze swoje pragnienie: chciałby zobaczyć film mądry, w którym nikt nikogo nie zabija.

GATUNEK:
dokumentalny
CZAS TRWANIA:
62'
ROK PRODUKCJI:
REŻYSERIA:
Paweł Łoziński
OPERATOR:
Artur Reinhart
MONTAŻ:
Dorota Wardęszkiewicz
PRODUCENT:
TVP 1 S.A., Studio Filmowe TOR, British Film Institute

Paweł Łoziński »

Ur. 1965 w Warszawie. Reżyser, scenarzysta, producent filmów dokumentalnych i fabularnych. Absolwent Wydziału Reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi. Autor wielu filmów dokumentalnych, m.in.: Miejsce urodzenia (1992), Taka historia (1999), Siostry (1999), Między drzwiami (2004), Wygnańcy (2005), Kici, kici (2008), Chemia (2009), Ojciec i syn (2013) i Wera (2014). Laureat prestiżowych nagród festiwalowych, m.in. na Bornholmie, w Paryżu, Lipsku i Krakowie.

fot. Rafał Masłow