ODSZEDŁ MISTRZ. ZMARŁ MARCEL ŁOZIŃSKI
W wieku 85 lat zmarł Marcel Łoziński. Legenda kina, mistrz filmu dokumentalnego i mentor dla kolejnych pokoleń.
Marcel Łoziński (ur. 1940) był jednym z najważniejszych polskich dokumentalistów, nominowany do Oscara za film “89 mm od Europy” (1994). Absolwent Wydziału Łączności Politechniki Warszawskiej (1965) i Wydziału Reżyserii łódzkiej szkoły filmowej (1971), rozpoczynał karierę jako inżynier dźwięku w Wytwórni Filmów Dokumentalnych. W latach 70. i 80. był związany z Telewizją Polską i Zespołem X Andrzeja Wajdy. W styczniu 1980 został usunięty z WFD przez ministra kultury po zatrzymaniu przez cenzurę dwóch jego filmów, a w stanie wojennym zrezygnował z realizowania własnych dokumentów.
Był członkiem amerykańskiej Akademii Filmowej i wykładowcą w Szkole Mistrzostwa Filmowego Andrzeja Wajdy. Jeden z najważniejszych głosów polskiego dokumentu, ewoluując od krytycznej analizy systemu PRL po intymne rozważania o kondycji człowieka, zawsze z niekwestionowanym talentem do odkrywania prawdy ukrytej pod powierzchnią rzeczywistości. W swoich filmach stosował elementy kreacji, inscenizacji i prowokacji artystycznej, szukając “katalizatora” pozwalającego wydobyć prawdę o ludziach i sytuacjach. Jak mówił: “Staram się wpłynąć na rzeczywistość, a następnie stworzoną sytuację traktować jako otwartą”. Ta metoda, choć kontrowersyjna, pozwalała mu odkrywać najgłębsze mechanizmy funkcjonowania systemu i kondycji człowieka.
Odznaczony złotym medalem “Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”. Laureat licznych nagród międzynarodowych, w tym festiwali w Oberhausen, San Francisco i Lipsku, wielokrotnie nagradzany podczas Krakowskiego Festiwalu Filmowego, w 2016 roku otrzymał prestiżowego Smoka Smoków. Otrzymał “Paszport Polityki” (1995), Nagrodę Fundacji Kultury, Nagrodę Wolności im. Andrzeja Wajdy (2004) i wiele innych wyróżnień.