POLSKIE DOKUMENTY W PROGRAMIE FESTIWALU W SALONIKACH
Polskie tytuły wyraziście zaznaczą swoją obecność na Thessaloniki International Documentary Festival (5-15 marca) – jednym z najważniejszych europejskich festiwali dokumentalnych i wydarzeniu kwalifikującym do Oscarów. W konkursie głównym znalazły się dwa filmy: „Kandydaci śmierci” Macieja Cuske, który będzie miał w Salonikach światową premierę, oraz „Bez końca” Michała Marczaka, a w sekcji Open Horizon – „Bałtyk” Igi Lis oraz koprodukcje "Traces" i "Grunt pod naszymi stopami".
„Bez końca” swoją tegoroczną drogę festiwalową rozpoczął na Sundance Film Festival, trafiając do konkursu tego prestiżowego wydarzenia. To intymny dokument o Danielu, który po zaginięciu nastoletniego syna przeczesuje Wisłę w poszukiwaniu jakiegokolwiek śladu. Bohater trwa w stanie zawieszenia – między paraliżującym lękiem przed najgorszym a uporczywą nadzieją, że chłopak wciąż żyje. Reżyser, konsekwentnie rozwijający własny język na styku dokumentu i kina fabularnego, pozwala kamerze „dryfować” między spokojną taflą rzeki a mrocznymi sekretami jej głębin, budując obraz żałoby jako doświadczenia nieustannego, fizycznego i obsesyjnego.
Z kolei „Kandydaci śmierci” Cuske wyrastają z pomysłu sprzed ponad dekady: reżyser, chcąc oderwać trzynastoletnich chłopców od ekranów, proponuje im wspólne kręcenie filmu. Z wakacyjnej zabawy rodzi się pierwsza część amatorskiego horroru, a projekt wraca co lato – przez kolejne odsłony i kolejne lata. Kamera rejestruje jednak nie tylko inscenizowane sceny grozy, lecz także realną przemianę bohaterów: dorastanie, pierwsze sukcesy i porażki, rodzinne pęknięcia, kryzysy psychiczne oraz doświadczenia uzależnień. W efekcie powstaje dyskretny zapis dojrzewania, w którym fikcja i życie splatają się w jedną opowieść.
Polską obecność w Salonikach dopełnią dwa kolejne tytuły. „Bałtyk” Igi Lis trafi do sekcji Open Horizon – to portret Mieci, charyzmatycznej właścicielki legendarnej wędzarni w Łebie, nazywanej lokalnie „Królową Łeby”. Film towarzyszy jej w momencie przełomu, gdy problemy zdrowotne zmuszają do przewartościowania życia zbudowanego wokół pracy; na tle wakacyjnego pejzażu powstaje opowieść o ambicji, poświęceniu, prestiżu i cenie determinacji. W tej samej sekcji zaprezentowany zostanie islandzko - polski dokument "Grunt pod naszymi stopami" autorstwa Yrsy Roca Fannberg ze zdjęciami Wojciecha Staronia oraz niedawno nagorodzny na Berlinale 'Traces' Alisy Kovalenko i Marysia Nikitiuk.
Do programu zaproszono także „Pociągi” Macieja J. Drygasa, które znalazły się w sekcji specjalnej All the Memory of the World, poświęconej wybitnym współczesnym filmom archiwalnym i tematowi pamięci historycznej. Złożony z materiałów archiwalnych film układa poetycki portret XX-wiecznej Europy – jej nadziei, przyspieszeń i powracających dramatów – a pociągi stają się tu figurą historii w nieustannym ruchu, prowadzącej przez zbiorową pamięć i jej pęknięcia.
Program w Salonikach składa się w ciekawą mapę tematów i języków polskiego dokumentu: od intymnej opowieści o żałobie, przez wieloletnią kronikę dorastania, po portret pracy i film zbudowany z archiwów, mierzący się z pamięcią historyczną. Cztery obecności w tak różnych sekcjach pokazują, że polscy twórcy oraz twórczynie nie tylko nieustannie wracają na najważniejsze festiwale, ale też trafiają na nie z filmami o wyraźnie odmiennych temperaturach i postawionych sobie autorskich celach.
Więcej informacji o pozostałych dokumentach, które pojawią się na programach festiwalu, można znaleźć tutaj.